Τζόζεφ Σμιθ – Ο λύκος

Χαρούλα Κρομυάδου
Συντονίστρια της ομάδας
Ο ΛΥΚΟΣ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ

Ο λύκος

Τζόζεφ Σμιθ

Μετάφραση: Γιάννος Πολυκανδριώτης
Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα 2009

Βρισκόμαστε στο δάσος. Είναι χειμώνας και ο λύκος πεινάει πολύ. Είναι μοναχόλυκος. Ξαφνικά οσμίζεται ένα οπληφόρο και αρχίζει το κυνήγι. Σε πρώτη φάση αναγνωρίζει το θήραμά του και αρχίζει να το παρακολουθεί. Το πλησιάζει και το κοιτάει κατάματα.
Κάπως έτσι  ξεκινά η περιπέτεια του λύκου του Τζόζεφ Σμιθ στη νουβέλα του Ο λύκος. Μια ρεαλιστική περιγραφή που τοποθετεί τον αναγνώστη μέσα στο σπίτι των άγριων ζώων, το δάσος, και τον παρασύρει να απολαύσει την άγρια καθημερινότητά τους. Ο πρωταγωνιστής μοναχόλυκος περνά έναν δύσκολο χειμώνα και τον έχει κυριεύσει το βασικό του ένστικτο, η πείνα. Παραλυμένος από αυτήν τη βιοτική του ανάγκη περνά πολλές περιπέτειες για να καταφέρει να βρει κάποιο θήραμα. Όμως στη φύση, τα πράγματα δεν γίνονται πάντα όπως τα θέλουν οι μύθοι και προκαταλήψεις των ανθρώπων. Ο «κακός», «δυνατός», «αδηφάγος» λύκος νικιέται κι αυτός από άλλους ανταγωνιστές του (αλεπούδες) όταν είναι πιο οργανωμένοι ή πιο δυνατοί.
Η αφήγηση σε πολλά σημεία ικανοποιεί το αδύνατο, το απραγματοποίητο της φυσικής περιέργειας του αναγνώστη και γενικότερα του ανθρώπου μέσα από εύστοχους περιγραφικά εσωτερικούς μονολόγους του αφηγητή-πρωταγωνιστή.

Πώς βλέπει άραγε ο λύκος τα θηράματά του;

Καθώς κυνηγάει το οπληφόρο

«…Θαυμάσιο, επιβλητικό ζώο. Και καθώς το κοιτάζω που με ψάχνει, νιώθω κάτι σαν κύμα ορμητικό να ανεβαίνει στο στήθος μου, μοιάζει με πείνα αλλά όχι στο στομάχι μου. Είναι κάτι που πάντοτε νιώθω όταν αντικρίζω πλάσματα τέτοια. Κάτι που δεν το κατανοώ, μα που ξέρω πως με διαφοροποιεί από τα άλλα ζωντανά, με διαφοροποιεί από τα δέντρα και το χιόνι, είναι περισσότερο σαν τη φωτιά, σαν το φθινόπωρο μάλλον, όχι σαν το καλοκαίρι. Αρχίζει κάπως έτσι. Το τέλος ακαθόριστο, αλλά αρχίζει πάντα έτσι….»
σσ. 12-13, κεφ. 1

Ποια είναι η άποψή του για τη θέση του μέσα στο φυσικό βασίλειο;

«Είμαι ο λύκος, η σκιά που κομίζει το φως του θανάτου, η ζωή που φέρνει τη λύτρωση στα όλο φόβο και κόπο κοπάδια, στον κοπετό των ασθενών δίνω ένα τέλος. Βρέθηκα δίπλα σε ζώα πολλά και άκουσα την τελευταία τους πνοή, τα κράτησα, τα έριξα κάτω, τα ξέσκισα, ενώ εκείνα μούγκριζαν και πάλευαν για τη ζωή που είχαν εγκαταλείψει και την είχαν απολησμονήσει, και τα ξύπνησα για να αναβαπτιστούν οριστικά στην αναλαμπή τους την τελευταία».

σ. 15 κεφ. 1

Και, τελικά,  για τη σχέση λύκου-ανθρώπου: Φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη;

Μιλά και πάλι ο λύκος:

«Στέκομαι και ατενίζω, και δεν αισθάνομαι κανένα θαυμασμό για ό,τι ο άνθρωπος έχει καταφέρει, κανένα δέος μπροστά στο αξιοπερίεργο σπίτι του, με τις ευθείες γραμμές και τις οξείες γωνίες, αλλά νιώθω περιφρόνηση για το κέλυφος μες στο οποίο οι άνθρωποι κρύβονται, άψυχο σαν τις πέτρες που το έχτισαν κι αλλιώτικο εντελώς από τα δέντρα που μονάχα κοιμούνται.
[…] φόβος, μια δύναμη που δεν μου ανήκε, μου την εμφύσησε ο άνθρωπος. Και τώρα που στέκομαι διστακτικός, σώος και αβλαβής, με τη δυνατότητα να σκοτώσω ξανά, είναι η πρώτη φορά που βιώνω το δισταγμό από τη θέση του θηράματος, του πλάσματος που τρέμει για τη δική του ζωή, κι όχι από τη θέση εκείνου που αφαιρεί τη ζωή των άλλων ξεσκίζοντας τις σάρκες τους».

Εν τέλει για το συγκεκριμένο βιβλίο η αντίδραση της πρώτης ανάγνωσης σε κάνει να σκεφτείς ότι:
Μετά τον «χορτοφάγο λύκο», «τον συναισθηματικό λύκο», «τον λύκο που αγαπάμε», «τον λύκο που μισούμε», «τον λύκο που αγαπάμε να μισούμε» επιτέλους και ένας λύκος όπως είναι!!! Άγριος, κυνηγός, μαχητής. Βέβαια, και ο Σμιθ, όπως και πολλοί άλλοι συγγραφείς και παραμυθάδες, δεν ξεφεύγει από τη «μόδα» του να προσθέσει ανθρώπινα –ίσως- συναισθήματα και πρακτικές στο άγριο θηλαστικό της φύσης, αλλά αυτό δεν μειώνει ιδιαίτερα τη μαγεία της αφήγησης.

Και σε μια δεύτερη πιο δομική ανάγνωση:
Η αφηγηματική τεχνική της επικοινωνίας τους λύκου με τα άλλα ζώα είναι ιδιαιτέρως ευρηματική. Η οπτική γωνία του αφηγητή για το πώς είναι σήμερα η ζωή ανθρώπων και θηρίων εύστοχη και, γι’ αυτό, απογοητευτική για το δημιουργό του τεχνικού πολιτισμού που κατέστρεψε τη φύση.
Μέσα σε μια τέτοια καλοστημένη ιστορία αναρωτιέται ο αναγνώστης αν η επιλογή του συγγραφέα να βάλει έναν μοναχόλυκο να αφηγηθεί τη ζωή του και όχι να δώσει τη ζωή του λύκου μέσα από μια αφήγηση της ζωής μιας αγέλης  είναι απλώς επιλογή ή αδυναμία ως προς την πλοκή του μύθου.

Όπως και να ‘χει, είναι ένα απολαυστικό βιβλίο που το διαβάζεις «με μια ρουφηξιά», όχι γιατί είναι απλό ή σύντομο, αλλά γιατί ανυπομονείς να διαβάσεις το επόμενο και το επόμενο κεφάλαιο…

Advertisements
This entry was posted in ο λύκος μας ενώνει. Bookmark the permalink.

2 Responses to Τζόζεφ Σμιθ – Ο λύκος

  1. Ο/Η fotini anastasopoulou λέει:

    Εχω διαβάσει αυτό το βιβλίο και με εντυπωσίασε το εύρημα του συγγραφέα να βάλει το λύκο να μιλάει σε πρώτο πρόσωπο έτσι που κυριολεκτικά μπορούμε να αφουγκραστούμε αυτά που νιώθει και σκέφτεται!..

    Επίσης μου άρεσε η αφηγηματική ροή που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα και θέλεις να φτάσεις στο τέλος.

    Ο συμβολική παγίδευση στο σπήλαιο είναι εντυπωσιακή εικόνα, ονειρική αλλά και γεμάτη αγωνία…

    Και η τελική έξοδος στο φως….

    Τέλειο βιβλίο, να το διαβάσετε όσοι αγαπάτε και ενδιαφέρεστε για τα αγρίμια της πατρίδας μας!..

  2. Ο/Η ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΝΑΝΟΥ λέει:

    Προσωπικά δεν έχω διαβάσει το βιβλίο αλλά πραγματικά μου προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο αναγνώστης βλέπει τα πράγματα από την άλλη πλευρά, αυτή του λύκου, του άγριου ζώου, που εμείς θεωρούμε εχθρό μας κι αντίπαλο μας. Αν κρίνω από το κείμενο διαπιστώνω ότι ο «κακός» λύκος είναι κι αυτός ένα πλάσμα που σαν όλα τ’ άλλα πλάσματα που ζουν στον πλανήτη αγωνίζεται για την επιβίωση του. Το γεγονός ότι τα συμφέροντά μας συγκρούονται δεν μπορεί να τον καταστήσει «κακό» ή «αδηφάγο». Και σε τελική ανάλυση, ο άνθρωπος έχει εκτοπίσει τον λύκο απο τους βιότοπους του και όχι το αντίστροφο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s