Μέτσοβο - Παναγία (φωτο Ν. Παναγιωτόπουλος)
Οι προτάσεις του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, απ’ ό,τι φαίνεται, άρχισαν να ακούγονται: λίγες ημέρες μετά την συνάντηση με τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ έγινε η αρχή. Ελπίζουμε να γίνουν όλα όσα υποσχέθηκε το Υπουργείο και να προστατευτούν πραγματικά οι βιότοποι των αρκούδων στην ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ.
Έκτακτη συνάντηση στο ΥΠΕΧΩΔΕ για τα τροχαία ατυχήματα με θύματα αρκούδες στην ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ και τις συχνές εμφανίσεις αρκούδων σε οικισμούς των νομών Ιωαννίνων, Γρεβενών, Φλώρινας και Καστοριάς.
Έκτακτη συνάντηση με τις ΜΚΟ ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ και ΚΑΛΛΙΣΤΩ συγκάλεσε ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς, την Τετάρτη 24/06. Στη συνάντηση μετείχαν ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς, ο Γενικός Γραμματέας Περιβάλλοντος κ. Ευάγγελος Μπαλτάς, ο Γενικός Διευθυντής της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ κ. Ιωάννης Ρεντζεπέρης, εκπρόσωποι των νομαρχιών Γρεβενών, Καστοριάς και Ιωαννίνων, εκπρόσωποι της ΚΑΛΛΙΣΤΩ. Τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ εκπροσώπησαν οι κύριοι Γιάννης Μπουτάρης (Πρόεδρος), Χρήστος Ζούρας (Διευθυντής) και Αλέξανδρος Καραμανλίδης (Δρ. Βιολογίας, Επιστημονικός Συνεργάτης). Δυστυχώς δεν παρευρέθη ο εκπρόσωπος της νομαρχίας Φλώρινας.
Ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ δεσμεύτηκε για τα παρακάτω, τα οποία ουσιαστικά είναι η σημαντική πρόταση του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ που κατατέθηκε και αναπτύχθηκε κατά τη συνάντηση:
α. Η ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ θα αναλάβει να ενισχύσει τον φράχτη και όπου χρειάζεται θα τοποθετηθούν ηλεκτροφόρες περιφράξεις (αφού παραδέχτηκε ότι ο υπάρχων φράχτης είναι ανεπαρκής) στα σημεία του βιοτόπου της αρκούδας που διασχίζει η ΕΓΝΑΤΙΑ και οι κάθετοί της.
β. Κατά τις νυχτερινές ώρες υπάλληλοι της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ ΑΕ θα περιπολούν επί της Εγνατίας Οδού προκειμένου να διαπιστώνουν και να επιδιορθώνουν τυχόν παρεμβάσεις στην υπάρχουσα περίφραξη.
γ. Σε όλη την έκταση του βιοτόπου της αρκούδας και κατά μήκος του οδικού δικτύου θα τοποθετηθούν προειδοποιητικές πινακίδες οι οποίες θα σηματοδοτούν το βιότοπο της αρκούδας και θα ενημερώνουν τους οδηγούς για την πιθανότητα εμφάνισής της. Οι πινακίδες αυτές δε θα είναι απλά προειδοποιητικές, αλλά ουσιαστικά ενημερωτικές για την ύπαρξη του βιοτόπου.
Ακόμη, ο κ. Σουφλιάς δήλωσε ότι το Υπουργείο θα χρηματοδοτήσει δράσεις που θα στοχεύουν στην προστασία της ανθρώπινης περιουσίας παράλληλα όμως και στη διευκόλυνση της ζωής της αρκούδας. Τα μέτρα τα οποία συζητήθηκαν, θα αξιολογηθούν και θα εφαρμοστούν είναι:
α. Εφαρμογή αγροπεριβαλλοντικών μέτρων, όπως φυτοφράχτες, δασώσεις με καρποφόρα δέντρα, καθαρισμός δασικών εκτάσεων που συνορεύουν με οικισμούς και άλλα, όπως περιγράφονται σε πρόταση που έχει κατατεθεί στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ.
β. Αυστηρή εφαρμογή για τον περιορισμό των άναρχων σκουπιδότοπων και πιθανή προμήθεια ειδικών κάδων, που να μην μπορούν να παραβιαστούν από αρκούδες.
γ. Χρηματοδότηση καμπάνιας ενημέρωσης των τοπικών πληθυσμών για την ομαλή συμβίωση ανθρώπου και αρκούδας.
δ. Οργάνωση ομάδων έκτακτης επέμβασης υπό τις διευθύνσεις δασικών υπηρεσιών κάθε νομού αλλά και την απαραίτητη παρουσία μελών των περιβαλλοντικών οργανώσεων που θα εφαρμόσουν όλα τα παραπάνω μέτρα.
Πολύ σημαντικό είναι ότι αναφέρθηκαν τα “στάσιμα” αδιάθετα κονδύλια για τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα (επιδότηση κτηνοτρόφων και αγροτών για την αγορά ηλεκτροφόρων περιφράξεων και ελληνικών ποιμενικών σκύλων) και ο Υπουργός δεσμεύτηκε για άμεση συνεργασία και με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Σωτήρη Χατζηγάκη προκειμένου να κινηθεί το θέμα.
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ήδη κατέθεσε πρόταση συνέχισης του προγράμματος αναπαραγωγής και επαναδιάδοσης του ελληνικού ποιμενικού σκύλου ως μέτρο που μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση αρκούδων κοντά σε
κατοικημένους οικισμούς.
Οι δύο οργανώσεις θα καταθέσουν την επόμενη εβδομάδα τις προτάσεις τους προκειμένου να συζητηθούν περαιτέρω και άμεσα να υιοθετηθούν από το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ.
Ο πρόεδρος του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ κ. Μπουτάρης δήλωσε την ικανοποίησή του από τη συνάντηση εφόσον άμεσα υλοποιηθούν όλες οι υποσχέσεις του Υπουργού, που ουσιαστικά υιοθετούν τη φιλοσοφία του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ: «Ζωή για την αρκούδα σημαίνει ζωή για τον άνθρωπο».
Το βράδυ (21.30) της Τετάρτης 17 Ιουνίου, στην περιοχή Τριγώνου Πρεσπών, στο όρος Μώρου, θηλυκή αρκούδα έπεσε, κυριολεκτικά, πάνω σε 3 λαθρομετανάστες που εισήλθαν παράνομα στη χώρα και ξάπλωναν για να ξεκουραστούν στο δάσος.
Τρομαγμένη η αρκούδα από την αναπάντεχη συνάντηση απομακρύνθηκε απευθείας όχι όμως και το μικρό αρκουδάκι που την ακολουθούσε. Οι λαθρομετανάστες προσπάθησαν να το απομακρύνουν πετώντας του το σάκο που κρατούσαν.
Μόλις το μικρό βρέθηκε να απειλείται η μητέρα αρκούδα επέστρεψε για να το υπερασπιστεί, οπότε και έσπρωξε τον έναν από τους τρεις, τον έριξε κάτω τραυματίζοντάς τον στη δεξιά ωμοπλάτη και πίσω στο κεφάλι. Μόλις οι άλλοι δύο λαθρομετανάστες άρχισαν να φωνάζουν, η αρκούδα τράπηκε σε φυγή με το μικρό της αυτή τη φορά.
Με τα κινητά τους τηλέφωνα ειδοποίησαν το Αστυνομικό Τμήμα Κρυσταλλοπηγής που μετέφερε τον τραυματία στο νοσοκομείο και ενημέρωσε τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ.
Ο 40χρονος νοσηλεύεται στο νοσοκομείο Φλώρινας με εκδορές και μώλωπες. Του χορηγείται αντιβίωση για προληπτικούς λόγους και αύριο κιόλας θα εξαχθεί και θα απελαθεί στην Αλβανία.
Το περιστατικό διηγήθηκε ο ίδιος ο τραυματίας σε μέλη του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ που τον επισκέφθηκαν.
Ομάδα ερευνητών του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ πραγματοποίησε επιτόπια έρευνα στη δασική έκταση γύρω από το σημείο της συνάντησης της αρκούδας με τους λαθρομετανάστες, προκειμένου να διαπιστωθούν ίχνη παρουσίας αρκούδας.
Στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας εκδηλώνεται έντονη κινητικότητα αρκούδων με σκοπό την κάλυψη των τροφικών τους αναγκών καθώς πρόκειται για εποχή που δεν υπάρχουν διαθέσιμες άφθονες τροφικές πηγές.
Με αφορμή το περιστατικό να υπενθυμίσουμε ότι σε περίπτωση συνάντησης ανθρώπου-αρκούδας υπάρχει ένας βασικός κανόνας:
Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΟΙΩΣΕΙ ΟΤΙ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ από τον άνθρωπο
Αυτό σημαίνει:
Το πιο πιθανό είναι ότι μέχρι να τα σκεφθούμε όλα τα παραπάνω η αρκούδα θα έχει φύγει.
Ο θερινός κινηματογράφος "Ρόδον", όπου κάθε βράδυ δίνουν ραντεβού οι θεατές του Ecofilms (εικόνα: Αυγή)
(από τα Νέα)
Πιστό στο ραντεβού του, το φεστιβάλ Ecofilms ‘09 διεξάγεται και φέτος στην πόλη της Ρόδου, από τις 23 ώς τις 28 Ιουνίου.
Το φετινό πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνει 108 ταινίες από 42 χώρες. Στις ταινίες αυτές, οι δημιουργοί καταθέτουν την αγωνία τους για το μέλλον του πλανήτη αλλά και των ανθρώπινων σχέσεων, όπως διαμορφώνονται στην εποχή μας.
Οι δημιουργοί παρουσιάζουν τις διάφορες πλευρές των περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως η φωτορύπανση, η ρύπανση λιμνών και ποταμών, η εξαφάνιση σπάνιων ειδών ζώων, η δραματική μείωση πρώτων υλών κ.λπ., αλλά και την έλλειψη σεβασμού στην βιοποικιλότητα, τον περιφρονητικό τρόπο αντιμετώπισης άλλων πολιτισμών και άλλων τύπων κοινωνικών σχέσεων από το κυρίαρχο δυτικό μοντέλο).
Ταινίες που αγγίζουν με ποιητική ευαισθησία την ομορφιά του πλανήτη, τη πολυπλοκότητα των σχέσεων και των αντιλήψεων, την τέχνη και τον έρωτα.
Με κλασική αφήγηση ή με τολμηρά και πρωτότυπα αφηγηματικά μέσα, ανακατεύοντας τεχνικές ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας αποτυπώνουν την εικόνα του κόσμου μας, φιλτραρισμένη μέσα από τους ιδιαίτερους τρόπους σκέψης του καθενός και μέσα από την ιδιαίτερη εθνική, πολιτική και καλλιτεχνική του κουλτούρα.
Στο διαγωνιστικό μέρος συμμετέχουν 67 ταινίες από 34 χώρες, που διαγωνίζονται για δύο (2) βραβεία σε κάθε κατηγορία –μεγάλου, μεσαίου και μικρού μήκους και θα τιμηθούν επίσης οι καλύτερες ελληνικές συμμετοχές στο Φεστιβάλ. Τις ταινίες θα κρίνουν οι Διεθνείς Κριτικές Επιτροπές του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ρόδου 2009.
Τα φετινά αφιερώματα περιλαμβάνουν:
* Την απονομή του Παγκόσμιου Οικολογικού Βραβείου, GREEN AWARD, στην καλύτερη ταινία που προάγει περισσότερο την ευαισθητοποίηση σε θέματα σχετικά με το περιβάλλον, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την καλλιτεχνική αξία και την πρωτοτυπία των δημιουργών της.
* Την παρουσίαση του αρχειακού υλικού του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών και αφιέρωμα στο έργο του Στέφανου Τσιβόπουλου.
Παρά το νεαρό της ηλικίας του (γεν. 1973), ο Στ. Τσιβόπουλος έχει πίσω του πλούσιο και σημαντικό έργο. Ζει και εργάζεται στο Άμστερνταμ και την Αθήνα. Πρόσφατα ολοκλήρωσε την διετή του παραμονή και εργασία στο Rijksakademie του Άμστερνταμ.
Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Βελιγράδι, στην πρώτη Μπιενάλε της Αθήνας, στο Kassel Kunstverein Friedericianum, στο International Project Space Birmingham, στην πρώτη Μπιενάλε της Θεσσαλονίκης, στο Museum Het Domein, στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Αθήνας, στο Montevideo Arts Institute στο Amsterdam, στο Center Photographique d_lle-de-France Paris, στο Sammlung Essl Vienna, έχει πάρει βραβείο ΔΕΣΤΕ και τον Χρυσό Κύβο του 2008 στο 25ο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Κάσσελ.
Για το 2009 είναι φιλοξενούμενος καλλιτέχνης του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Platform Garanti της Κωνσταντινούπολης. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ θα παρουσιαστούν οι ταινίες του: Οι Ηθοποιοί (2004), Τόπος (2007), Ανάποδη (2008), Η συνέντευξη (2008) και Χωρίς τίτλο (2007).
Η παράδοση λέει ότι η συνάντηση με αρκούδα σημαίνει υγεία και καλοτυχία.
Για να μειωθεί κατά το δυνατόν ο κίνδυνος συνάντησης με ένα μεγάλο ζώο, όπως η αρκούδα, στο δάσος θα πρέπει κάποιος να γνωρίζει ότι:
Αυτά σημαίνουν πως αντιλαμβάνεται εύκολα τον γύρω της χώρο και συνήθως καταλαβαίνει πολύ νωρίτερα την παρουσία του ανθρώπου από ό,τι ο άνθρωπος τη δική της παρουσία και απομακρύνεται.
Σε περίπτωση συνάντησης ανθρώπου-αρκούδας υπάρχει ένας βασικός κανόνας:
Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΟΙΩΣΕΙ ΟΤΙ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ από τον άνθρωπο
Αυτό σημαίνει:
Το πιο πιθανό είναι ότι μέχρι να τα σκεφθούμε όλα τα παραπάνω η αρκούδα θα έχει φύγει.
Εφόσον η αρκούδα επισκέπτεται τακτικά μια κατοικημένη περιοχή:
Να θυμάστε ότι η αρκούδα κινείται κυρίως από το σούρουπο ως την αυγή καθώς και ότι μπορεί να χρησιμοποιεί την περιοχή ως πέρασμα.
Ενημερώστε τις τοπικές αρχές: Δήμο, Δασική Υπηρεσία, Αστυνομία
Ενημερώστε τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ στα τηλέφωνα 2310 555920 (Δε ως Πα, 9.00-17.00) και 23860 41500 (κάθε μέρα –εκτός Τετάρτης- και τα σαββατοκύριακα 9.00-17.00).
Με αφορμή τις πρόσφατες εμφανίσεις θηλυκής αρκούδας με μικρό μέσα σε κατοικημένους οικισμούς του Νομού Καστοριάς (Κλεισούρα, Νεστόριο) οι ερευνητές του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ επισκέπτονται τους κατοίκους των περιοχών, όπως και τους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης για να ενημερώσουν τους πρώτους και να καθησυχάσουν τους δεύτερους.
Η πραγματική αιτία για την παρουσία της αρκούδας μέσα σε κατοικημένους οικισμούς σχετίζεται με κακές διαχειριστικές πρακτικές από την πλευρά του ανθρώπου όπως η διατήρηση μικρών ή μεγάλων σκουπιδότοπων γύρω από τους οικισμούς και η υποβάθμιση του βιοτόπου της (μεγάλα τεχνικά έργα, πυρκαγιές κλπ.). Οι συνθήκες αυτές οδηγούν την αρκούδα πιο κοντά σε κατοικημένους οικισμούς για να βρει τροφή, ειδικά αυτή την εποχή που οι διαθέσιμες τροφικές πηγές δεν βρίσκονται σε αφθονία..
Σε επιτόπια επίσκεψη της ερευνητικής ομάδας του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ την Τετάρτη 10 Ιουνίου, διαπιστώθηκε όντως η παρουσία θηλυκής αρκούδας με μικρό αρκουδάκι 6 μηνών κοντά στην Κλεισούρα, σε μικρό σκουπιδότοπο λίγο έξω από τον οικισμό. Οι κάτοικοι, μάλιστα, της περιοχής επικαλούνταν ότι δεν υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα από την παρουσία της αρκούδας, την οποία, φαίνεται, ότι συχνά ταΐζουν οι ίδιοι με αποτέλεσμα να εξοικειωθεί με την ανθρώπινη παρουσία. Τόσο η διατήρηση του σκουπιδότοπου όσο και το τάϊσμα της αρκούδας αποτελούν τα χειρότερα παραδείγματα διαχειριστικών πρακτικών για την αποφυγή της προσέγγισης των αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές, παρά το γεγονός ότι τιμά ιδιαίτερα τους κατοίκους ο σεβασμός και το ενδιαφέρον που δείχνουν για την αρκούδα. Ενδεικτικό μάλιστα είναι ότι σε παρότρυνση των ειδικών του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ για δημιουργία θορύβου για την απομάκρυνση της αρκούδας αντέδρασαν έντονα. Ανέφεραν μάλιστα ότι η αρκούδα τους ανήκει και δεν θέλουν να φύγει από την περιοχή. Τελικά η αρκούδα απομακρύνθηκε μόνη της και αφού πέρασαν από δίπλα της τόσο δύο κάτοικοι της Κλεισούρας όσο και ένα διερχόμενο όχημα… Την ίδια νύχτα συνεργάτης του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ επισκέφθηκε το Νεστόριο χωρίς να διαπιστώσει επαναπροσέγγιση αρκούδας στον οικισμό. Αξίζει να σημειωθεί πως η ίδια θηλυκή αρκούδα με το μικρό της είχε πλησιάσει τη Μονή της Παναγιάς στην Κλεισούρα πριν από ένα μήνα και με παρέμβαση του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ απομακρύνθηκε.
Σε απάντηση κινητοποιήσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Νεστορίου για να απομακρυνθεί τεχνητά η αρκούδα με το μικρό υπενθυμίζουμε:
Οποιαδήποτε τεχνητή απομάκρυνσή της θα επιφέρει μεγάλη αναστάτωση τόσο στο ίδιο το ζώο όσο και στην ευρύτερη περιοχή (κατοίκους και πανίδα). Η πρακτική αυτή δεν συνιστάται –σύμφωνα και με την εμπειρία του εξωτερικού- για τον απλούστατο λόγο ότι η αρκούδα θα απομακρυνθεί από το συγκεκριμένο οικισμό και, είτε θα επιστρέψει στον ίδιο οικισμό σε σύντομο χρονικό διάστημα είτε θα επισκεφθεί τον αμέσως επόμενο.
Η παντελής έλλειψη διαχειριστικού σχεδίου για τέτοιες περιπτώσεις στη χώρα μας καθιστά απαγορευτική οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια για λόγους ασφαλείας των κατοίκων αλλά και ευζωίας των ζώων.
Η αρκούδα είναι είδος αυστηρά προστατευόμενο από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία και η θανάτωσή της τιμωρείται από το νόμο.
Η προσέγγιση κατοικημένων περιοχών από την αρκούδα γίνεται αποκλειστικά για την εξεύρεση τροφής και οι ζημιές που προκαλεί αποζημιώνονται από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ). Η προστασία του γεωργικού και κτηνοτροφικού κεφαλαίου θα πρέπει να επιδιώκεται προς όφελος και των κατοίκων των ορεινών περιοχών αλλά και του περιβάλλοντος συνολικά. Τα μέτρα πρόληψης όπως η εγκατάσταση ηλεκτροφόρων περιφράξεων για τις ορεινές καλλιέργειες και τις μελισσοκομικές μονάδες και η φύλαξη των κοπαδιών από ελληνικούς ποιμενικούς σκύλους είναι τα πιο αποτελεσματικά αλλά και επιδοτούμενα από τα Αγροπεριβαλλοντικά Μέτρα του Υπουργείου Γεωργικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Δυστυχώς τα αγροπεριβαλλοντικά αυτά μέτρα κρίσιμης σημασίας για την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας ζωής δεν τέθηκαν ακόμη σε ισχύ, παρόλο που το Δ’ ΚΠΣ, στο οποίο εντάχθηκαν, ήδη διανύει το 3ο έτος ισχύος του.
Το ελπιδοφόρο είναι ότι οι κάτοικοι της Κλεισούρας έχουν αποδεχθεί τη σπουδαιότητα της εμφάνισης της αρκούδας και έχουν διάθεση να προστατεύσουν το ζώο και το βιότοπό του από πιθανούς κινδύνους. Κάτοικοι σε πολλές περιοχές της Ελλάδας που ζουν κοντά στο βιότοπο της αρκούδας δέχονται συχνά τέτοιες περιστασιακές επισκέψεις αρκούδας. Στην κεντρική πλατεία του Μετσόβου μάλιστα έχει στηθεί άγαλμα της αρκούδας καθώς τόσο στην πλατεία όσο και σε κατοικίες της περιοχής Κήπων συχνά εμφανίζονται αρκούδες. Στην Κόνιτσα Ιωαννίνων, στην Καλλιθέα Γρεβενών και αλλού συμβαίνει το ίδιο.
Ας ελπίζουμε ότι η αρχική αμηχανία και ο φόβος των κατοίκων και σε άλλες περιοχές θα δώσουν τη θέση τους στην περηφάνια για την εμφάνιση της καφέ αρκούδας, του σπάνιου και πολύτιμου αυτού είδους στον τόπο τους.
ΖΩΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΚΟΥΔΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΖΩΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
(Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο της Λώρης Κέζα, από το σημερινό ΒΗΜΑ.)
Το τσίρκο είναι θέαμα του καλοκαιριού. Πάει από νομό σε νομό και μπορούμε να το εντοπίσουμε με τη μέθοδο του Κοντορεβιθούλη: ακολουθούμε την κοπριά. Οι τόνοι κοπράνων που αφήνει πίσω του είναι το έλασσον. Αυτό που ουσιαστικά αφήνει στο διάβα του είναι πολιτιστικά και ψυχολογικά περιττώματα. Αυτά έχει κατά νου ο κ. Σωτήρης Χατζηγάκης και συζητεί την απαγόρευση της εισόδου τέτοιων περιοδευόντων θιάσων. Βέβαια από την πολλή συζήτηση και την περίσκεψη του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, θα φύγει το θέρος και μαζί του τα καραβάνια με τα εξαθλιωμένα ζώα. Τον χειμώνα θα ξεχαστεί, πιθανώς θα γίνει αλλαγή υπουργού και του χρόνου τέτοια εποχή θα κάνουμε ακριβώς την ίδια κουβέντα. Τα ίδια δεν λέγαμε και πέρυσι και πρόπερσι; Βέβαια υπάρχει επίσημη εθνική φιλοζωική τζίφρα, γιατί στα λόγια και στις υποσχέσεις είμαστε καταπληκτικοί. Η Ελλάδα συμμετέχει στη Συνθήκη του Αμστερνταμ του 1997 και δεσμεύεται για την προστασία και τον σεβασμό των ζώων. Αυτό από μόνο του δεν επαρκεί για τον εκδιωγμό των θηριοδαμαστών. Χρειάζεται νόμος.
Εδώ και έναν μήνα ξεκίνησε μια συζήτηση για τους ελέφαντες στα τσίρκα που περιφέρονται στην επικράτεια. Κινητήριος μοχλός η οργάνωση ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, η οποία ανέβασε στο ΥouΤube ένα βίντεο όπου καταγράφεται βίαιη συμπεριφορά εκπαιδευτή. Οι εικόνες έγιναν αφορμή για ηλεκτρονική επίθεση στον κ. Χατζηγάκη. Από όλον τον κόσμο τον παροτρύνουν να απαγορεύσει την είσοδο σε όσες επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται άγρια ζώα. Τα επιχειρήματα είναι τα στάνταρ: για να αιχμαλωτιστούν ως νεογέννητα σκοτώνονται κάποια άλλα ζώα της αγέλης. Για να μάθουν τα λιοντάρια να περνούν από φλεγόμενα στεφάνια και τα ελεφαντάκια να κάθονται σε ένα σκαμπουδάκι, τρώνε πολύ ξύλο. Αυτά όμως είναι γνωστά, όπως και οι άθλιες συνθήκες μετακίνησης, μέσα στην ντάλα, χωρίς νερό, σε κάτι στενά τρέιλερ. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια, το τσίρκο είναι μια αθλιότητα από κάθε άποψη. Ας αφήσουμε όμως κατά μέρος τον υπουργό και την ολιγωρία του, τη δική του και των προκατόχων. Ας αφήσουμε τα τοπικά μικροσυμφέροντα που δίνουν τις άδειες. Υπάρχει μια απορία. Ποιοι είναι εκείνοι που πάνε και πληρώνουν για αυτό το θέαμα; Ακόμη και στην Disney εκδοχή είναι θλιβερό, στο καρτούν «Ντάμπο», παραγωγής 1941, με ήρωα ένα ελεφαντάκι που το κοροϊδεύουν όλοι γιατί έχει μεγάλα αφτιά. Ακόμη κι εκεί είναι θλιβερές οι σκηνές όπου εκτελεί τα νούμερα.
Ας υποθέσουμε ότι κάποιοι αγνοούν τα περί συνθηκών εκπαίδευσης, φύλαξης και περιφοράς των ζώων. Ας απομονώσουμε το θέαμα. Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον στο να βλέπει κανείς έναν γίγαντα, το μεγαλύτερο θηλαστικό, να γονατίζει φορώντας ένα τσεβρεδάκι στο κεφάλι; Υπάρχει κάποια γοητεία σε έναν χιμπαντζή που είναι ντυμένος ναυτάκι; Εχει κάποιο εκπαιδευτικό νόημα να βλέπει κανείς από κοντά ένα θηρίο πρεζάκι, που του έχουν δώσει κατασταλτικά για να μη φάει τους θεατές; Κάτι πιθανώς μας διαφεύγει, μια γοητεία συγγενική εκείνης των γύφτων με την αρκούδα οριεντάλ χορεύτρια. Το βέβαιον είναι ότι εκατοντάδες γονείς ξεκινάνε σε όλη την επικράτεια να πάνε να δείξουν στα παιδιά τους κάτι το εξαιρετικό. Η φιλοζωία εν τούτοις είναι κάτι που εξελίσσεται και διδάσκεται, ειδικά σε μια κοινωνία με αγροτικές καταβολές όπου αξία έχουν μόνο τα οικόσιτα. Τα υπόλοιπα ούτε γάλα κατεβάζουν ούτε αβγά κάνουν. Τα άγρια ζώα στη συνείδηση του Ελληνα μόνο ζημιές κάνουν, χαλάνε τα μελίσσια, ορμάνε στα κοτέτσια. Στα αστικά κέντρα το λουράκι του σκύλου ήταν τεκμήριο ευζωίας από τη δεκαετία του ΄70 και εντεύθεν (πιο πριν η φροντίδα των ζώων άνευ συμφέροντος ήταν κάτι διαστροφικό).
Μόνο μια λεπτομέρεια μάς δίδει ελπίδες για το τέλος του τσίρκου, και αυτή δεν είναι η υπόσχεση του κ. Χατζηγάκη για νομοσχέδιο. Πρόκειται για την πρωτοβουλία των μαθητών του 2ου Δημοτικού Σχολείου της Χρυσούπολης. Εκεί λοιπόν, σε αυτή την κωμόπολη δίπλα στον Νέστο, τα παιδάκια βγήκαν στον δρόμο με τους δασκάλους για να αποτρέψουν τον κόσμο. Ελεγαν στους μεγάλους να μην πάνε στο θέαμα, ενώ οι τοπικές αρχές επέτρεψαν την εγκατάσταση του καραβανιού. Ερχονται καλύτερες γενιές, πιο υποψιασμένες, πιο αποφασιστικές. Αν δεν πατάει ψυχή, το τσίρκο θα κλείσει.
.
.
(από το σημερινό Έθνος)
Ο Βασίλης Μαυρίδης που διατηρεί φάρμα με ελάφια στους Ασκητές Ροδόπης είδε το άγριο ελάφι μπλεγμένο στα σύρματα της περίφραξης, αλλά ήταν αδύνατο να του προσφέρει οποιαδήποτε βοήθεια. Αμέσως ξεκίνησε έναν μαραθώνιο τηλεφωνημάτων στις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά άκρη δεν βρήκε, ούτε και κάποιον υπεύθυνο που να μπορούσε να τον βοηθήσει στο Δασαρχείο, στη διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης, στη διεύθυνση Κτηνιατρικής της νομαρχίας και αλλού.
Αιμορραγία
Η ώρα περνούσε και ο κ. Μαυρίδης έβλεπε το ελάφι να ταλαιπωρείται, να αιμορραγεί και να καλεί με το βλέμμα του απελπισμένα για βοήθεια. Κάποιες στιγμές μέσα στην απόγνωσή του έκανε σπασμωδικές κινήσεις για να απελευθερωθεί από την περίφραξη και τότε έπεφτε κάτω σχεδόν λιπόθυμο, αφού τα σύρματα τυλίγονταν γύρω από τον λαιμό του και του έκοβαν την αναπνοή.
Ετσι απευθύνθηκε στην Ομάδα Διάσωσης, τα μέλη της οποίας δεν είχαν τις γνώσεις, αλλά ανταποκρίθηκαν πρόθυμα και μάλιστα επικοινώνησαν και πήραν πληροφορίες με το Κέντρο Περίθαλψης Αγριων Ζώων και την περιβαλλοντική οργάνωση «ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ».
Μαζί τους και ο κτηνίατρος του δήμου Κομοτηνής, Ελευθέριος Κολιδάκης, που χορήγησε στο ζώο ένα ελαφρύ ηρεμιστικό για να μπορέσουν να το ακινητοποιήσουν και να το απελευθερώσουν. Μόλις το άγριο ελάφι άρχισε να ηρεμεί, το έπιασαν με ένα μεγάλο δίχτυ και εκείνο παραδόθηκε.
Σε πρώτη φάση του έδεσαν τα τραύματά του για να σταματήσει η αιμορραγία, ενώ στη συνέχεια του έδωσαν νερό και τροφή. Κι όταν συνήλθε κι άρχισε να ανταποκρίνεται, να τρώει και να πίνει νερό, το άφησαν ελεύθερο στη φάρμα μέχρι να βρει τον δρόμο του στο γειτονικό δάσος και να σμίξει με την υπόλοιπη παρέα του…
Ανάμεσα στα προγράμματα για την προστασία του περιβάλλοντος που ανακοινώθηκαν από το Δήμο Πατρέων την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος ήταν και η συνεργασία με τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ.
(Αναδημοσιεύουμε από την εφημερίδα Σύμβουλος.)
Το προσεχές Φθινόπωρο θα φυτευτούν στο Παναχαϊκό όρος 4.500 δενδρύλλια σε ένα γενναίο βήμα αναδάσωσης του βουνού. Η φύτευση των δένδρων αλλά και η φροντίδα τους για τα τρία πρώτα χρόνια θα γίνει από τη μη κυβερνητική οργάνωση «ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ» σε συνεργασία με το Δήμο Πατρέων και με τη χορηγία της «3 Ε».
Οι λεπτομέρειες του προγράμματος που θα εκτυλιχθεί σε έκταση 100 στρεμμάτων στη θέση «Καλόγερος» παρουσιάστηκαν την Πέμπτη σε συνέντευξη τύπου στο δημαρχείο. Στο πρόγραμμα αυτό αναφέρθηκε ο δήμαρχος Ανδρέας Φούρας σημειώνοντας τη ιδιαίτερη ικανοποίησή του για τη συνεργασία που επιτεύχθηκε με επικεφαλής τον αντιδήμαρχο Ν. Κουρεμένο και την συμβολή του Δασαρχείου και της ΑΔΕΠ.
Στη συνέχεια ο Ν. Κεφαλογιάννης εκ μέρους της 3Ε τόνισε τη φιλοσοφία της εταιρείας και τους λόγους που την ωθούν να συμβάλλει χορηγικά σε παρόμοιες προσπάθειες ενώ από τέλος το λόγο έλαβε η Βάσω Πετρίδη, από τον «ΑΡΚΤΟΥΡΟ».
.
Αντιδρούν οι μεγάλες οικολογικές οργανώσεις της χώρας στην πρόσφατη απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής για την οικονομία, που προβλέπει τη συγχώνευση των 29 Φορέων Διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών σε 13.
Οι οργανώσεις κάνουν λόγο για “σκανδαλώδη πρωτοβουλία της κυβέρνησης” που έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από περιβαλλοντικά ατοπήματα.
Όπως επισημαίνουν, η προτεινόμενη “περικοπή εξόδων” δε θα συμβάλει στην κάλυψη του δημοσιονομικού χρέους, ενώ θα μεγεθύνει υπέρμετρα το ήδη τεράστιο οικολογικό έλλειμμα της Ελλάδας.
Επίσης υπενθυμίζουν ότι το υπουργείο Οικονομικών αποδέσμευσε 300 εκατομμύρια ευρώ για ένα, όπως το χαρακτηρίζουν , “οικολογικά, οικονομικά και κοινωνικά εγκληματικό έργο”, αυτό της εκτροπής του Αχελώου.
Οι οργανώσεις που αντιδρούν στην απόφαση της Διυπουργικής είναι:
ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Αρχέλων, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία,Καλλιστώ, Δίκτυο Μεσόγειος SOS, MΟm, Greenpeace και WWF Ελλάς.
(από την Ελευθεροτυπία)
Να απαγορευτεί η λειτουργία τσίρκου στο νομό Χανίων ζητεί με επιστολή τους προς τους δημάρχους του Νομού, τον Νομάρχη και την Τοπική Ενωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΕΔΚ) ο Φιλοζωικός Σύλλογος Χανίων: «Η προστασία των ζώων».
Αφορμή, όπως σημειώνει, αποτελούν “τα τελευταία περιστατικά που έκαναν το γύρο του κόσμου και αφορούν στον βάναυσο ξυλοδαρμό της ελεφαντίνας Αndra από στέλεχος του τσίρκο Alex Hamar / Massimo ,την συνέχιση της λειτουργίας του σε δημοτικό χώρο στην Νάουσα και τον Αλμυρό Βόλου και τον άγριο ξυλοδαρμό διαδηλωτή στο Βόλο από υπαλλήλους του τσίρκο”.
(από την Ελευθεροτυπία)
Την προσοχή της στις προσπάθειες που καταβάλλει η οικολογική οργάνωση του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, στον Αετό της Φλώρινας, για τον λύκο, στρέφει η εκπομπή «Φωτόσφαιρα» που θα παρουσιάσει η ΕΤ-1 την Κυριακή 7/6 στις 3.30 το μεσημέρι.
Η Χαρά Φράγκου επισκέπτεται το κέντρο περίθαλψης ασθενών λύκων, καθώς επίσης και το καταφύγιο που έχει οργανώσει ο «Αρκτούρος». Γιατί οι λύκοι επισκέπτονται τις αγροτικές κοινότητες; Γιατί δεν βρίσκουν τροφή στα δάση και στα βουνά όπου ζουν; Τι προκύπτει όταν ένας βοσκός κρατά σε κλουβί για χρόνια ένα λύκο; Πώς καταγράφονται οι αγέλες των λύκων στη χώρα μας;
Μας ήρθε με email ανακοίνωση την οποία και αναδημοσιεύουμε μέχρι να βρούμε περισσότερα στοιχεία:
ΔΗΜΟΣ ΠΥΡΓΟΥ
ΟΧΙ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΣΙΡΚΟΥ ΜΕ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ
Σχετικά με τις διαφημιζόμενες παραστάσεις γνωστού τσίρκου σε ιδιωτικό χώρο στον Πύργο ενημερώνουμε τους δημότες μας ότι:
Μέχρι τώρα καμιά άδεια δεν ζητήθηκε από το Δήμο Πύργου Ηλείας, ούτε υποβλήθηκαν τα απαραίτητα για την έκδοση άδειας δικαιολογητικά, ούτε ζητήθηκε άδεια διαφήμισης.
Ως Δήμος Πύργου είμαστε αντίθετοι από θέση αρχής στην αιχμαλωσία άγριων ζώων, την εκπαίδευση με τους γνωστούς τρόπους που έχουν καταγγελθεί και τη χρήση τους σε παραστάσεις τσίρκων.
Σε κάθε περίπτωση ζητούμε από τις αρμόδιες κρατικές αρχές να προχωρήσουν άμεσα στις δέουσες ενέργειες.
.
[υπογράψτε ενάντια στα τσίρκο με ζώα εδώ, ή στέλνοντας ένα e-mail με το όνομα και την περιοχή σας στο subscribe@arcturos.gr]
Από την εφημερίδα τα Νέα.
«Πρέπει να ντρέπεστε»
Ξεσηκωμός από φιλόζωους σε όλο τον κόσμο κατά της Ελλάδας ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Κώστας Κουκουμάκας
(ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 2 Ιουνίου 2009)
«Είναι εντυπωσιακό ένας πολιτισμός με τέτοια μακραίωνη ιστορία όπως ο ελληνικός να βρίσκεται ακόμη στον μεσαίωνα σε ό,τι αφορά τα ζώα που κακοποιούνται. Είδατε το βίντεο με τον ελέφαντα που τον χτυπούν σε ένα τσίρκο στην Ελλάδα; Δεν σας έκανε να αρρωστήσετε όπως έκανε τους περισσότερους από εμάς στην Αμερική και εκείνους που προγραμματίζουν να ταξιδεύσουν στην Ελλάδα;».
Το απόσπασμα της επιστολής που υπογράφει η κ. Κέι Μπρέικστοουν από τη Νέα Υόρκη έχει φτάσει στο e-mail του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, στη Βουλή και στις περισσότερες ελληνικές εφημερίδες. Είναι ένα από τα εκατοντάδες μηνύματα από κάθε γωνιά του κόσμου ανθρώπων που διαμαρτύρονται για την κακομεταχείριση των ζώων στην Ελλάδα. Η αιτία για να ξεσπάσει αυτήν τη φορά «ηλεκτρονικός πόλεμος» από φιλόζωους σε όλο τον κόσμο εναντίον της Ελλάδας ήταν το βίντεο και οι φωτογραφίες που έδειχναν την κακοποίηση ελέφαντα σε τσίρκο στη Βόρεια Ελλάδα, τα οποία είχε δημοσιοποιήσει πριν από περίπου ένα μήνα η οργάνωση Αρκτούρος. Οργανώσεις και ιδιώτες που είδαν το βίντεο και τις φωτογραφίες αντιδρούν «βομβαρδίζοντας» το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, του υπουργού Τουρισμού, της Βουλής, δημοσίων υπηρεσιών και εφημερίδων ζητώντας την παρέμβασή τους ώστε να σταματήσει η κακοποίηση των ζώων.
«Πρέπει να ντρέπεστε που ανέχεστε τέτοια φρικαλεότητα. Κάποτε ήσασταν πολιτισμένη χώρα…», «Ο ελληνικός μεσαίωνας για τα δικαιώματα των ζώων…», «Να καταργήσει με νόμο η ελληνική κυβέρνηση τα τσίρκα με ζώα», αναφέρουν ορισμένα από τα μηνύματα που έφθασαν στα «ΝΕΑ».
Χιλιάδες υπογραφές
«Σε διάστημα πέντε ημερών μετά τη δημοσιοποίηση του σοκαριστικού βίντεο, πέντε χιλιάδες άνθρωποι συνυπέγραψαν στην ιστοσελίδα μας (arcturos. wordpress. com.) την καμπάνια με σύνθημα “Ελλάδα, χώρα ελεύθερη από τσίρκο με ζώα”. Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν συγκλονιστική», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Βάσω Πετρίδου, υπεύθυνη επικοινωνίας της περιβαλλοντικής οργάνωσης Αρκτούρος, που κατέδειξε την κακοποίηση του άγριου ζώου.
Οι εικόνες ήταν τόσο σκληρές που, όπως είπε η κ. Πετρίδου, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Σωτήρης Χατζηγάκης ενημέρωσε τους υπευθύνους της οργάνωσης ότι θα επισπευσθεί η ψήφιση νομοσχεδίου για την απαγόρευση περιοδείας στη χώρα μας τσίρκων με ζώα.
Ενδεικτικό του σάλου που προκλήθηκε ήταν ότι ανακοίνωση διαμαρτυρίας εξέδωσε ακόμη και η Ένωση Εργαζομένων σε Τσίρκα, τα μέλη της οποίας πάντως ζητούν την «απομάκρυνση των ζώων που προέρχονται από την άγρια φύση».
Το τσίρκο συνεχίζει την περιοδεία του…
ΠΑΡΑ τον θόρυβο που δημιουργήθηκε, το τσίρκο που καταγγέλλεται συνεχίζει να περιοδεύει στη Δυτική Μακεδονία. Ο υπάλληλος που φαινόταν στο βίντεο να χτυπά τον ελέφαντα με σίδερο στο κεφάλι γιατί άρπαξε λίγο χόρτο να φάει, απολύθηκε, αλλά το άγριο ζώο εκτελεί κανονικά κάθε βράδυ το νούμερό του…
«Δυστυχώς υπάρχουν δήμοι και υπηρεσίες νομαρχιών που εξακολουθούν να χορηγούν άδειες σε τσίρκα με ζώα, κυρίως στην ελληνική περιφέρεια. Έχουμε και άλλα μέσα διασκέδασης. Ας μας λείψει το τσίρκο με ζώα», λέει η κ. Πετρίδου.
Η ίδια είναι κατηγορούμενη για συκοφαντική δυσφήμηση ύστερα από μήνυση που κατέθεσε εις βάρος της ιταλικό τσίρκο, με αφορμή δηλώσεις της, το 2007, σε τηλεοπτικό σταθμό για τις συνθήκες διαβίωσης και εκπαίδευσης των άγριων ζώων… Η μήνυση εκκρεμεί στα ποινικά δικαστήρια, ενώ η κ. Πετρίδου κατέθεσε στην Εισαγγελία Θεσσαλονίκης φάκελο αναφορικά με τον τρόπο μεταχείρισης των ζώων.
.
.
Οι αποκαλύψεις του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ για την κατάσταση των ζώων σε τσίρκο που περιοδεύει ανά την Ελλάδα αναδημοσιεύτηκαν σε φύλλο της La Stampa. Η εφημερίδα, μια απ’ τις μεγαλύτερες της Ιταλίας, παρέπεμψε μάλιστα τους αναγνώστες της στο σάιτ της όπου και παρουσιάζει το βίντεο που είχε ανέβει στο blog του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στις 12/5.
Εδώ είναι η συγκεκριμένη σελίδα της La Stampa.
———————————————————-
Συνεχίζουμε την προσπάθεια να σταματήσουμε αυτό το σκληρό θέαμα για τα ζώα και τα παιδιά που το παρακολουθούν.
Ακόμη κι αν όλες αυτές οι επιχειρήσεις είναι νόμιμες και τηρούν όλους τους όρους νόμιμης λειτουργίας, κατοχής, εκπαίδευσης και επίδειξης των ζώων, αναπαράγουν όλη τη νοσηρή πρακτική αιχμαλωσίας ζώων και αναπαραγωγής σε αιχμαλωσία, σκληρής «εκπαίδευσης» και πολυήμερης περιφοράς τους σε μικρά κλουβιά, μακριά από το φυσικό τους χώρο διαβίωσης για τη διασκέδαση και το κέρδος των ανθρώπων.
Έχουμε κι άλλα μέσα διασκέδασης. Ας μας λείψει το τσίρκο με ζώα.
Στηρίζουμε το νομοσχέδιο για την απαγόρευση εισόδου τσίρκο με ζώα στην Ελλάδα που έχει κατατεθεί από το Ελληνικό Ταμείο Μέριμνας Ζώων (G.A.W.F.) στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προς ψήφιση.
Ο Υπουργός, κ. Χατζηγάκης έχει ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή του να αλλάξει τον ισχύοντα νόμο για την κακοποίηση ζώων. Ελπίζουμε να τηρήσει την υπόσχεσή του. Του αποστείλαμε το video-ντοκουμέντο με το ίδιο αίτημα. Ακόμα κι αν ειπώθηκε πως ο συγκεκριμένος φροντιστής του τσίρκο απομακρύνθηκε θεωρούμε απαράδεκτο να συνεχίζει τις παραστάσεις του το Massimo ανενόχλητο ανά την επικράτεια – τώρα μάλιστα βρίσκεται στην περιοχή της Δράμας!
30.000 πολίτες έχουν δηλώσει ήδη ενυπόγραφα (γραπτά και ηλεκτρονικά) την αντίθεσή τους στην είσοδο τσίρκο με ζώα στη χώρα μας:
Δηλώστε την αντίθεσή σας στο Δήμο της περιοχής σας πριν ακόμη σας επισκεφθεί τσίρκο –τότε θα είναι αργά
Μην επισκέπτεσθε τσίρκο με ζώα
Ενημερώστε παιδιά και ενήλικες που γνωρίζετε
Ενημέρωσε τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ για τη λειτουργία τσίρκο στην περιοχή σου.
Θυμίζουμε:
[υπογράψτε ενάντια στα τσίρκο με ζώα, στέλνοντας ένα e-mail με το όνομα και την περιοχή σας στο subscribe@arcturos.gr]
