Εισαγωγή.
Ο συνολικός αριθμός των τσίρκο στην Ευρώπη είναι άγνωστος. Εκτιμάται πάντως ότι περιοδεύουν πάω απο 1,000 μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα περισσότερα απο αυτά εντάσουν στις παραστάσεις τους θεάματα με άγρια ζώα.
Υπολογίζεται πως πάνω απο 50 είδη άγριων ζώων χρησιμοποιούνται σε τσίρκο της Ευρώπης. Μέσα σε αυτά είναι:
Χιμπατζής, Αρκούδα (μαύρη , καφέ), Λεοπάρδαλη, Τίγρης, Λύκος, Αντιλόπη, Ιπποπόταμος, Τάρανδος, Ζέβρα, Αλιγάτορας, Ύαινα, Λιοντάρι, Πούμα, Βίσσονας, Καμηλοπάρδαλη, Κανγκουρό, Ρινόκερος, Πιγκουίνος, Παπαγάλος, Ελέφαντας (Ασίας και Αφρικής), Αλεπού, Τζάγκουαρ, Λευκή Λεοπάρδαλη, Φώκια, Καμήλα, Νεροβούβαλος, Δελφίνι, Διάφορα ερπετά.
Νομοθεσία.
- Σχεδόν όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν νομοθεσία σχετική με την ευζωία των ζώων, που γενικά θα έπρεπε να ισχύει και για τα ζώα του τσίρκο.
- Η Αυστρία ήταν η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που απαγόρευσε τα τσίρκο με άγρια ζώα. (Ακολούθησε η Κροατία και εκτός Ευρωπαικής Ένωσης το Ισραήλ, η Σιγκαπούρη και η Κόστα Ρίκα.)
- Η Τσεχία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ουγγαρία και η Σουηδία έχουν λίστα με άγρια ζώα που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο τσίρκο.
- Το Βέλγιο, η Εσθονία και η Πολωνία απαγορεύουν την εκ νέου αιχμαλωσία άγριων ζώων για το τσίρκο.
- Η Αγγλία, η Σκοτία, η Ουαλία, η Πορτογαλία, η Ολλανδία και η Σλοβακία σκέφτονται να θέσουν περιορισμούς στην χρήση των άγριων ζώων στο τσίρκο.
Παρόλα αυτά φαίνεται να υπάρχει ελάχιστη προστασία των ζώων στα τσίρκο και η φύση του τσίρκο, με τις συνεχείς μετακινήσεις, καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την εφαρμογή οποιασδήποτε νομοθεσίας. Εδώ και χρόνια υπάρχουν οδηγίες απο την ίδια την βιομηχανία των τσίρκο μα στοιχεία αποδυκνείουν ότι τίποτα δεν έχει γίνει για να εξασφαλιστεί η ευζωία των ζώων στο τσίρκο.
Ευζωία των ζώων στο τσίρκο.
Το τσίρκο απο την φύση του λειτουργεί με τέτοιο τρόπο που αποτυγχάνει να εξασφαλίσει την ευζωία των ζώων. Τα ζώα είναι αναγκασμένα να υφίστανται συνθήκες διαβίωσης και παράγοντες που στην φύση δεν θα υπήρχαν. Τα τσίρκο απλά δεν μπορούν να προσφέρουν ιδανικούς χώρους και συνθήκες ζωής αρκετές για να καλυφθούν οι βασικές ανάγκες των ζώων. Αντιθέτως, τα ζώα των τσίρκο:
- Ζουν σε περιορισμένα κελιά διαβίωσης και μεταφοράς.
- Περιορισμένη κίνηση (Αλυσίδες, χαλκάδες, φίμωτρα)
- Συνεχείς και πολύωρες μετακινήσεις.
- Ανύπαρκτος περιβαλλοντικός εμπλουτισμός.
- Διαδικασία φόρτωσης και εκφόρτωσης.
- Έλλειψη κοινωνικής συμπεριφοράς.
- Έλλειψη προσωπικών στιγμών και χώρου.
- Συνεχής έκθεση σε ανθρώπινη παρουσία.
- Έκθεση σε συνεχείς θορύβους.
Ακόμα και τα ζώα που γεννιούνται σε αιχμαλωσία, έχουν κληρονομικές ανάγκες συμπεριφοράς και περιβάλλοντος που δεν πληρούνται στο περιβάλλον του τσίρκο. Πέρα απο τις δυσκολίες στις συνθήκες διαβίωσης, και η υγεία των ζώων επηρεάζεται εμφανώς απο τις συνθήκες διαβίωσης στο τσίρκο. Προβλήματα που έχουν παρατηρηθεί είναι:
- Στρές (Στερεοτυπική συμπεριφορά)
- Τραυματισμοί, φυσικός πόνος.
- Μη φυσιολογική συμπεριφορά.
- Προβλήματα υγείας (ακατάλληλη υγιεινή, ακατάλληλο περιβάλλον)
- Διατροφικά προβλήματα.
- Μικρότερο προσδώκιμο ζωής.
Εκπαίδευση των ζώων στο τσίρκο.
Ο ακριβής τρόπος εκπαίδευσης δεν είναι πάντα εύκολο να γίνει γνωστός. Παρόλα αυτά, δεκάδες μυστικές έρευνες και αναφορές απο πρώην εκπαιδευτές και ιδιοκτήτες τσίρκο αποκαλύπτουν κακοποιήση, βάναυση συμπεριφορά και σκληρούς τρόπους εκπαίδευσης των ζώων.
Ο Χένρυ Νόρθ Ρίνγκλιν, ιδιοκτήτης τσίρκο λέει στο βιβλίο του «Ο Βασιλιάς του τσίρκο»:
Δεν είναι και τόσο όμορφο να βλέπεις τις μεγάλες γάτες (τίγρεις) να εκπαιδεύονται… Όταν ο εκπαιδευτής αρχίζει, δένονται όλες με αλυσίδες στο βάθρο τους και σχοινιά τυλίγονται γύρω από το λαιμό τους έτσι ώστε να τις πνίγουν και να τις κάνουν να υπακούν. Όλα τα είδη βαρβαρότητας χρησιμοποιούνται για να τις αναγκάσουν να φοβούνται τον εκπαιδευτή και να μάθουν τα «κόλπα» τους. Δουλεύουν από φόβο.
- Το 1993 η Τζιν πρώην υπάλληλος του τσίρκο Αφοι Ρίνγκιν είπε:
«Υπάρχει μία μικρή, γλυκιά, αθώα καφετιά αρκούδα που ποτέ δεν έβλαψε κανένα…..αλλά μερικές φορές είχε πρόβλημα ισορροπίας στο ψηλό σχοινί. Τότε τη δέρνανε με μακριά μεταλλικά ραβδιά μέχρι που φώναζε και αιμοραγούσε. Έγινε τόσο νευρωτική που χτυπούσε το κεφάλι της στο μικρό κλουβί της».
- «…μένουν μόνο δύο εβδομάδες να ετοιμαστούμε για ν΄ ανοίξουμε το τσίρκο. Έπρεπε να δουλέψουμε γρήγορα για να ετοιμάσουμε τους ελέφαντες. Η Σάντη ο νεότερος ελέφαντας ήταν πολύ φοβισμένη. Μια μέρα την είχαμε στη σκηνή για εκπαίδευση. Δεν μπορούσε να εκτελέσει τα «κόλπα της» και έφυγε από τη σκηνή φοβούμενη για τιμωρία. Την πιάσαμε, την φέραμε πίσω, την ρίξαμε στο πάτωμα και αρχίσαμε να την τιμωρούμε που φέρθηκε τόσο ανόητα. Ξαφνικά σταματήσαμε και κοιταχτήκαμε. Καθόταν στα πλάγια, δάκρυα έτρεχαν στο προσωπό της και λυγμοί βασάνιζαν το κορμί της……»
Απόσπασμα από το βιβλίο «παγίδα ελεφάντων» του εκπαιδευτή ζώων τσίρκο Τζώρτζ Λιούις.
(Μαρτυρίες ανθρώπων τσίρκο)Η διαδικασία της παράστασης μπορεί να είναι μια απο τις πιο επώδυνες και αγχωτικές διαδικασίες στην ζωή ενός ζώου. Μερικά απο τα κόλπα που αναγκάζονται να εκτελούν δεν έχουν καμμία σχέση με την φυσιολογική συμπεριφορά και στάση του σώματός τους και μπορούν να προκαλεσουν σοβαρά προβλήματα υγείασ-για παράδειγμα , αρθρίτιδα και σοβαρά ορθοπεδικά προβλήματα στους ελέφαντες.
Κατάσχεση των ζώων του τσίρκο.
Ακόμα και στις χειρότερες περιπτώσεις, η ‘ανύπαρκτη νομοθεσία’ και η έλλειψη κατάλληλων εγκαταστάσεων φιλοξενίας κατασχεμένων ζώων (καταφύγια ζώων) καθιστούν την κατάσχεση των ζώων του τσίρκο. Επιπλέον, η κατάσχεση μπορεί να είναι πολύ ακριβή, και μπορεί να φτάσει τις πολλές χιλιάδες ευρώ. Πέρα απο αυτό, οι συνεχείς μετακινήσεις ενος τσίρκο καθιστούν δύσκολο τα να εντοπιστεί το ζώο και να κατασχεθεί.
Προσφορά του τσίρκο στην διατήρηση των ειδών.
Κατα καιρούς υπήρξαν ισχυρισμοί ότι τα τσίρκο μπορεί να παίξουν κάποιο ρόλο στην διατήρηση των υπο εξαφάνιση ειδών, ζωων. Μέχρι και σήμερα, δεν υπάρχει καμια απόδειξη γι αυτό, και ακούγεται μάλλον ειρωνικό και απίθανο να ισχύει όντως κάτι τέτοιο.
Ασφάλεια του κοινού, και των ζώων στο τσίρκο.
Η ύπαρξη άγριων ζώων στο τσίρκο αποτελεί κίνδυνο για το προσωπικό και τους επισκέπτες του τσίρκο(ασθένειες και τραυμστισμοί). Τα περιοδεύοντα τσίρκο δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τον ασφαλή διαχωρισμό ανθρώπων και ζώων όπως συμβαίνει στα καταφύγια ζώων για παράδειγμα. Πολλά απο αυτά τα ζώα είναι πολύ επικίνδυνα ως φορείς διάφορων ασθενειών αλλά είναι δεκάδες και τα περιστατικά που ζώα έχουν αποδράσει και τραυματίσει κόσμο, ή έχουν επιτεθεί και σκοτώσει τους εκπαιδευτές τους.
Το τσίρκο λέγεται πως αποτελεί κομμάτι της Ευρωπαϊκής κληρονομιάς, μα η χρήση των ζώων στο τσίρκο είναι ενάντια τις βασικές ανάγκες των ζώων. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ και το δίκτυο ENDCAP προσπαθούν να επιτύχουν εθνικές απαγορεύσεις στην χρήση των τσίρκο με ζώα σαν κύρια προτεραιότητα, ενώ παράλληλα αποδέχονται και αναγνωρίζουν την πολιτιστική κληρονομιά του τσίρκο ΧΩΡΙΣ ζώα.
l Στην Ελλάδα το τσίρκο επιτρέπεται και μόνο μερικοί δήμοι έχουν απαγορεύσει την παραχώρηση δημοτικού χώρου για την εγκτάσταση των τσίρκο. (Στους δήμους Θεσ/νίκης, Πάτρας, Ξάνθης, Ελευθερών, Καβάλας, Γλυκών νερών, Ελευσίνας, Λαμίας, Νέας Μάκρης, Θέρμης, Καλαμαριάς, Πρέβεζας, Μάλλια Κρήτης, Ηράκλειο Κρήτης, Μυτιλήνη-Λέσβος, Ερεσσός-Λέσβος, Μαρκόπουλου, Μενιδίου, Λαυρίου, Αναβύσσου, Ηρακλείου, Κομοτηνής έχει απαγορευτεί η παραχώρηση δημοτικών χώρων για την εγκατάσταση τσίρκο.
l Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ζητά :
1. Κάθε δήμος , κοινότητα, περιφέρεια να μην δίνει την άδεια για εγκατάσταση περιοδεύοντος τσίρκο.
2. Να απαγορευτεί η είσοδος των τσίρκο με άγρια ζώα στην Ελλάδα.
Για τον σκοπό αυτό, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ έχει συγκεντρώσει ήδη 18.000 υπογραφές και συνεχίζει, έχοντας την στήριξη και του δικτύου ENDCAP.
Υπογραφές: ΕΔΩ
—————–
